KAN HLIMNA TUR – PAGE 9

222

KAN HLIMNA TUR – PAGE 9

A rem rih lo –

                Khawthlir khuaah chuan Ruata te ṭhianho chu an inkawm khawm a, an nui dar dar a. Chutia hlim taka an awm lai chuan an khua Dakpu-in an awm khawmna ina lehkha a rawn pe chuan ‘Ruata, i lehkha pawh ka keng tel tak a sin,” tiin a han pe a. A ṭhiante ho chuan ‘Luck bik ṭhin’ tiin an lo fiam a.

                Ruata chuan a kut ziak aṭang chuan Tluangi ziah ngei tih a hriat avang chuan nghakhlek takin a han hawng a, a han chhiar zel chuan a hmelah chuan hlauhthawnna te, mak tihna te a lo lang a, a ṭhiante lo fiamna vel pawh chu a fiam let thei tak hlek lo mai a. A ṭhian pawh chuan engemaw awm nia an rin avang chuan an han zawt a. Mahse, ‘Engmah a ni lo, thu ho mai mai a ni’ tiin a han chhang a. Mahse a ṭhiante chuan engemaw tak zawng a awm ngeiin an ring a ni.

                Rei lotêah chuan ‘Min ngaidam rawh’ ka hawnsan rih mai ang che u. Hei in la inkawp kim ṭham hi’ tia hlim hram tumin a ṭhiante chu a hawnsan ta a. A rilru te te chuan ‘Tluangi, lo nghak fan fan ang che aw, i tan engnge ka tih theih chu ka hre lo. Mahse i tan tih theih ka nei ngei ang tih ka ring’ titein a ngaihtuah a, mahni lo maha lo khawhar teh lul nen chuan, a lehkha hmuh chu a thawntu hnenah chuan lawm hle mahse, a thusawi ṭhenkhatte rawh chuan ngaihtuah an tibuai in, lu an ti hai hle mai si. Buh lu chuh hun lai a nih avangin a pa te hnena zin han sawite lah chu a ngam teuh mai si lova. Tihngaihna a hre lo hle mai a, engmah tih loh chuan Tluangi a ngaihtuah bawk si. Lehkha thawn ve phawt loh chu tih ngaihna a hre lo hle a, mahse tunge a ken tir ang, zin tur lah chu an vang hle mai si a. Lehkha chu hetiang hian a ziak ve ta a..

Duh ber leh ka lungawina,

                I lehkha ka lo hmuhin ka ngaihtuah em em che a, ka khawngaih chein ka lainat tak meuh che a ni. I lehkha ka hmuh aṭangin hlimna reng reng ka nei thei ta lo. I mangan dan tur te, i thlaphan tur ziate ka ngaihtuahin ka lainat em em mai che a.

                Mahse lungngaihna leh manganna chhiar sen loh lo thleng ṭhin mah sela, chung chuan nang nena kan inhmangaihna leh induhna a tidanglam chuangin ka ring lo. I hnial thei ngang lo a nih chuan ka hming chu lo sawi mai la, mahse harsatna min thlentu a ni hlauh ang tih chu ka va hlau si em! Manganna te, lungngaihna te, hrehawmna te leh thihna hialte pawh hi hmangaihna thuk lam tehna ṭha tak a ni asin. Hmangaihna tilang chiang zualtu chu rinawmna hi a ni leh bawk a.

                Ka rilru tihahtu leh ka rilru hman hnemna ber chu NANG hi i ni a. Min hmu lova ni hnih khat lek i awm pawh a i khawhar ṭhin zia leh min ngaih ṭhin zia ka ngaihtuah hian ka khawngaih zual ṭhin che a. Engkim chhel takin lo tuar hram hram zel la. Ka hmel hmu thei rih lo mah la, hrehawm leh harsatna hnuaiah pawh ka hmangaihna che hian lo in hnem ṭhin ang che.

                I ṭah chang hun te chu a tam ṭhin ang tih ka hria, kei mipa zawk pawh hi ṭhiante (i ṭhian) hriat lova ka ṭah ruk chang a tam asin. Ka hmangaihna che hi mak ka ti tawlh tawlh a, i hmel hmu pha lova ka han awm hian a thuk leh a mak dan chu ka hre zual ṭhin.

                Ṭan ngaihna i hriat ngang loh hunah, i nu leh pa hmaa ka hming sawi a rem chang lo a nih pawhin, i pi hnenah khan kan chanchin engkim i lo hrilh dawn nia. A ni khan min ṭanpui dan a hre mahna?

                Khawvelah hian nang lo chu hmangaih dang ka nei dawn tawh lova tih hi i rilru chhungrilah lo pai reng ang che. Dar kar khat chhung chauh pawhin ka rilruah hian vawi tam tak i lo lang ṭhin. Ka ngaihtuah em em che a. Lo thlaphang reng reng suh ang che.

                amaherawhchu ka taksa a lo lang hman rih lo, buh lu chuh hun lai a ni a, kan ṭul hle mai. Mahse December thla tirah erawh chuan ka hmel lo hmuh ngei i lo tum dawn nia. Ka lo kal theih loh tur i hriat hian i mangang hle ang tih ka hria. Chutak chu keipawh hian hrehawm ka ti, mahse i pi kha ṭanpuituah i lo hmang dawn nia.

                                Tun atan chuan ka mangṭha rih mai ang che.

 

                                                                                                I ta reng fo

                                                                                                V.L.R.

                Vanneih thlak takin chu mi zanah chuan aizawl aṭangin a pute ṭhenawm motor chu an khuate dawrkai ten an rawn hmang chhova, a tuk maia kir thlak leh mai a tum avangin Ruata pawh a thaw huai mai a ni. A pu fanu Ziri chu lehkha a thawn a. chumi chhungah chuan Tluangi lehkha chu a thun tel a, a rang thei ang bera lo va pe turin a chah a, tichuan lungmuang ang reng takin a awm thei ta a ni.

                Aizawl lamah thung chuan mi pakhat tih loh chu an hlim hle hlawm mai a. Dawla pawhin rem ngei dawna a hriat avangin, a hlim hle ṭhin a. Mahse Tluangi ṭawngkam pakhatmah han lawmna tur a hriat loh vang erawh chuan a rilru a nuam zan lo. Mi te lah chuan’Nupui i nei ṭha dawn hle mai,’ an lo ti chhen mai bawk si a. Tluangi hmelah leh ṭawngkamah lah lungawi lohna hmuh tur a hre bawk si lo. A chang chuan, engmah a sawi duh lo chu a zah vangah te a han ngai rum rum ṭhin a. Mahse mualphona, zahna tak tawk dawna a inhriatna te a han nei leh bawk ṭhin. A palai tirh te han bansan tir mai lah chu, ‘Mi dang tan a Tluangi han dah chu’ a phal bawk si lo. Hlim tur nge lawm tur tih pawh a hre thei meuh lo a ni. Nilai zan inkhawm ban chuan Tluangi chu a nu chuan thlem pah leh vau rawl lek lekin thil a sawi pui a. Thil awmzia dik tak a sawi loh chuan, duh ve a ngaiin lehkha tar an peih mai dawn tih pawh ahria. Mi lah chuan Dawla chu an pa pek vek tawh mai si.

                A nu chuan, “Mami, inngaihtuah chiang hle rawh, i tan mai nilo, i nu leh pa, kan chhungkua thlengin kan nihlawh phah dawn a nia. Ani i neih loh chuan nu leh pa thu awih lo i ni dawn a ni. Kar leh nilai zingah an lo kal leh dawn a, chutah chuan lehkha tar turin kan lo peih mai dawn a ni,” a han ti a.

                Tluangi chuan, kawng danga chhang lo chuan, “Leng ṭul ka la ni lo, sum leh pai vangin tumah ka nei dawn lova, ka hmangaih chauh a ni ka neih dawn. Mahse kei chuan nu leh pa thu awih loah chuan ka inngai ve chuang lo. Ka nu, min hmangaih lo em ni? A rem rih lo, ka tih chuan min ngai chang ve mai ta che u. U Dawla chu ka phu lo, mahse ka thei rih lo a ni,” tiin lungchhe tak chung chuan a khum lamah chuan a tlan luh san a.

                A nu chuan, “A rem lohna tur engmah a awm lo, kan tifel ngei tur a ni,’ a la ti zui hram a, Tluangi chu a ṭap fo ṭhin tih an hriat avang leh ni danga a awm dan nen a inan loh em avangin inchhung chu a nuam lo hle a. A nu leh pa chuan haider lui tlat mah se, anaute ho chuan nuam an ti  lovin, Zuali phei chuan a u chu a khawngaih leh zual a ni.

                Office an bang lek lek tawh tihin Ruata pu fanu, Ziri chu Tluangi te Office-ah chuan a va lut a. Tluangi chuan a lo ngaiin an han inhmu chu inhmu ngai lo ang hialin an inkuah lo chauh mai a, Ziri chuan, “U Tluang, ka u Ruata chu a lo chhuk thei rih dawn lova, pawi a tiin a mangang ve tak meuh a. Mahse a lehkha hi han hawng la, a awmdan chu ahriat maiin ka ring,” tiin lehkha hi a han pe a.

                Tluangi’n Ruata lehkha a han chhiar lai chuan Ziri chuan a lo en kiau a, a chang changa Tluangi mittui lo tla zawih zawih ṭhin te chu a lo hmu ru vek a. Tluangi erawh chuan theih tawpa intipachangin, “Ziri, he i lehkha mi rawn pek hi chuan nasa takin ka lawmna a rawn thlen a ni, lo chhuk thei rih lo mah se tun ang lai atan phei chuan a ni lehzual a sin,” tiin, ban a lo hun ta bawk a, an inzui chhuak ta a.

                A tuk tuk leh mai chu Dawla palaite lo kal leh hun chu a ni a, engmah dang sawi tawh lovin, thu an lo ti fel ang a, lehkha an tar tawh mai dawn a ni. Chuvang chuan chu mi hma ngei chuan a puitlin loh dan ngaihtuah a ngai dawn ta a ni.

                A pi chuan a tunu hlim thei ta reng reng lo chu a lainat em em a, a tunu chunga thil lo thleng mek te chu a lo hre ve a, mahse rawnna an neih lem loh avangin hre ve lo ang maiin a ngawi mai mai a. Mahse chumi zan chuan a tunu chu titi pui a duh avangin, zan dang ang lo taka khum lam pana Tluangi lut chu, a pindanah a va ṭhut chilh a, “Tluangte, chanchin lah hi engmah min hrilh lova, eng nge maw in rilru chiah le?” a han ti a. Tluangi chuan, Ruata lehkha hum ran chung chuan a pi, duhsak leh khawngaih em em tu chu a han en a, “Ka pi, kei hi chuan englai mahin neih ka tum lova, ka nei bawk hek lovang. Hei u Ruata lehkha a lo thleng a, i ṭang thei ngang lo a nih chuan ‘I pi khan min puih ngaihna a hria ang, i lo hrilh dawn nia, a ti tak asin. Ka pi, engtin nge kan tih ang, rem ruat dan i hre lo maw?” tiin ṭanpui ngai em emin a pi chu a en a.

                A pi chauh hi an inchhungah chuan an awmdan hretu a ni a,Ruata hnenah pawh khan “In harsatnaah chuan min hrilh dawn nia” a lo ti a. A tunu pasalah chuan Ruata chu a duh em em a, an inneih ngei pawh a duhsak a. Chuvangin, a ṭangkaina hunah chiah a pi chu a lo ding dawn a ni.

                “Tluangte, lungngai lutuk duh suh, pi leh pu te hun lai pawh a ni tawh lova, fate duh rih lo chung intirh luih thu a awm lo, mahse fel tak tak hian awm ula, i nu leh pa pawh be chhe chuang suh. I nute pawh ka lo ti ti pui ve ang e,” a ti a.

                Tluangi chuan, “Ka pi, muangchan a hun lo a nia, naktip maiah an lo kal dawn si ,” a han tih chuan, “Tluangte, hlauthawng suh, thlamuang takin lo awm phawt mai rawh,” a ti a, a chhuahsan ve leh ta a.

                A tuk zanah chuan an chhungin an awm ṭhap a, a pa chuan, “Hei le Mami, naktuk hian Dawla palai te chu an lo kal leh dawn a, keini chuan nei ngei la kan tiin, amah a nun a ṭhat bakah Aizawl-ah pawh a awm thei ber te zinga mi an lo ni a, i tan pawh a nuam hlein kan ring a. Le, i duh lohna ber nia ka rin, zu a in deuh zeuh zeuh e, tih mai lohah phei chuan a ni tluka ṭha an awm hlei nem, chuvang chuan a rem lohna aiin a rem dan kan ngaihtuah tur a ni ang. Upa la inti lo mahla, pasal neih hun chu i ni ve reng reng tawh a, puitling takin thil an ngaihtuah ngai e” a han ti a. A nu chuan, “I pa sawi chu a dik a ni. Nangman i zir chuan i duh loh ang te chu i bansan tir thei em em ang. Thil tih fel a hun tawh hle a nia. Ruata nun nen khan an inang bawk a, ka mi duhzawng tak a ni. Chuvang chuan kan rem ngei tur a ni a, a rem thei em? tia inzawh inzawh pawh a hun tawh lo. Mami pawh kan rawn lo pawh a ni l ova, engmah chhuanlam siam a ṭul tawh lo,” a lo ti a.

                Tluangi chuan, “In thu thuin thil inti tlang a, ‘Kan rawn tih hming puin, min rawn chauh va. Ka thu sawite chu in ngaithla chuang hlei nem. Indu ang chuan ti rawh u, mahse infanu in thu pawh vawikhat mah hnial ngai lo hian, inthu a zawm loh chhun avanga a chungah engpawh lo thlengin emaw, lo awm se, inchhir lovang che u, ka nu leh pate hi ka chhuang ru che u in, ka zah em em che u a, inthinna lutuka ka ṭawng a nih pawhin min ngaidam ang che u,” tiin engmah dang sawi zawm leh tawh lovin a khum lam apan a, a khumah chuan inhnit hlawp hlawpin, a ri ang tih hlau takin a ṭa[ a. A nau Zuali chuan a zui lut var a, a u chu a khawngaih em em a. “Engtin nge maw ka u hian u Dawla hi a duh theih hauh loh chu, a felin a ṭha hle mai si a,” te a ti rilru a. A u bulah chuan a va ṭhu a, han tihngaihna vak a hriat loh avang chuan a va kuah ringawt a. Chutia kuah ran chunga a han hawi chuan, a u in Ruata thlalak ( Shillong-a a awm lai a  a lak chu) a ken chu a zu hmu a, a han en chian chuan Ruata thla ani tih a han hriat chuan mak a ti em em mai a! an lo inkawm reng em ni chu, an inkawm a nih si chuan an va inthup thiam awm e.” tiin a ṭhutna han sawn hret chuan ṭhut nei a a inhriat avangin a han en a, lehkha thawn a ni tih a hria a, a han en chuan Ruata’n Tluangi a rawn thawnna kha a lo ni a.

                Ngaihtuah chik takin a bul aṭang chuan a chhiar ta malh malh a. A han chhiar zawh meuh chuan a u te pahnih dinhmun an hriat chuan a hnuk chu a ulh ṭeuh mai a, mak a ti em em bawk a, a mittui te pawh chu a lo far ve mai dawnin a hria a, a u a khawngaih dan pawh chu aletin a nasa a, mahse engtin nge ka nu te hriatah an sawi mai loh chu le, ti chungin, a u lainat tak chung chuan pindan chu a chhuahsan a, tum nei ranin sitting room-ah chuan a va ṭhu ve leh a. Chutih lai tak chuan a pi chuan, “Tluangtei chuan Ruata kha asin maw a duh ber le! Kei pawhin pasal kan neih tir dawn chuan Ruata tluk kha chu ka hmu lo reng reng a, mi dang mi dang tih ngaiin ka hre lo. Tin, a reng thuah fate duh lo chung intirh luih hi ka hriat thiam zawng a ni ve lo. Kan pi leh pute chuan lo ti rawh se, mahse hmanlai nun anga tunlai mi in awm hi ṭha ka ti lo a ni. Chuvang chuan naktuk chuan lo kal mahse, ‘A rem rih lova’ kan lo ti mai tur a ni,” a lo ti a.

                Chutia Ruata hming sawi rik a nih chuan a ngaihna an hre lovin, an hrilh hai hle mai a. Tluangi nu chuan, “E, ka nu, Ruata chuan a duh ve reng em ni? an inkawm awm lah kan hre si lo, unau angin an in en reng a ni lawm ni? Sawi pawh in va sawi har ve maw le?” a han ti a.

                “Sawi a sawi loh turin engmah min rawn reng reng hek lo che u. In thil tih vel dan pawh ka hre ve hlei nem. tin, Tluangtei chuan a sawi ngam bawk hek lovang” a pi chuan a han tih chuan…….

                Tluangi nu chuan, a nu chu an lo rawn hauh lo tih a inhriatin a zak hle a, nu sual a ni lo bawk a, “Ka nu kan tihpalh der a ni, nang te chuan engkim hre tur i ni a, min ngaidam ang che” a han ti a. Zualti pawh chuan, “Kei pawh ka pi sawi ang kha ṭha ka ti,” tiin a u hnen lamah chuan a tlan lut leh nghal daih a. Han biak leh hman pawh a ni lo.

                Dawla chu an fanu pasalah an duhin nei ngei se lo ti mahse, Ruata hming a lo rik tak chinah chuan an fapa anga an lo en, nupui ṭha tak nei atana an duh sak, mi zingah pawha an chhuan em em leh ‘Kan nau a nih hi’ han tih pawh huam an lo tih em em, a nun dan leh khawsa zia, a hawihhawm dan leh rual a kawm thiam zia te, nu leh pa thu a ngaihchan thiam zia leh a zah thiam zia te, a naute ho a enkawl dan leh a taimak ziate an lo hriat chian em em a lo ni a. Dawla chu ṭha hle mahse an fanuin a lunglen lem loh avangin thil a lo kal danglam dawn ta a ni. Dawla angin Ruata chu sum leh pai lamah awm thei lo zawk mah se, sum leh pai a chhungkaw din ai chuan ruata mihrinna chu an thlahlel zual a.

                “Unau ang chiahin an in en emaw kan ti a, an lo fel zawk a lo nih hi, nu leh pate ngaihtuah pui hauh lovin an lo induh tawh a, hei vang hia a nih hi Mami pawh a o ṭan, lo sawi mai se hrehawm takin kan awm lo mai tur hi a ni a. Chang dang kan thei pawh kan nih loh chu, Mami pawh chu rilru hrehawm takin a lo la awm reng ang e. Kan fapa, kan nau, kan chhuan em em makpa atan, pasala tan Mami’n a lo thlang chu a tihzia hle mai a, u Lianhnuna (Ruata pa) te nupa chuan kan fa te chanchin hi an hriat hun chuan keimahni ang bawkin a barakhaih ve dawn a nih hi, a mak hle mai a. Mami pa, a ṭha a ni lawm ni, tiin a khauh ber Tluangi nu chu a nem leh ta ber a ni.

                Tlaungi pa chuan, “Ṭha ni mai e, leng ṭul ka la ni lo” a lo ti bawk a, ‘Ka la naupang e’ a ti tlat mai kan lo ti mai anga a ni mai lawm. Dawla hnenah kan lo inṭawng awk hman ang tih a hlauhawm hle mai. A hun takha Pathianin ro a rawn rel a nih hi. Ruata hi chu, kan fa angin ka lo en ṭhin nain makpa atan ka lo awt em em ṭhin zawk a. A nungchang hi a mawi em em a, thluak nem leh rilru ṭha chhungkua an ni a, an lo induh anih chuan a lawmawm ngawt ang che. Mahse Ruata hian rilru dang te hi a lo nei si ang a,” a han ti a.

                A pi chuan, “Nei aw kawng lo vang, nimin khan a lehkha Tluangtein a hmu a, chutiang han pu tur chu a ni lo,” a lo ti a. https://ekhai.com

                An ṭawng zawng zawng chu Tluangi te chuan an pindan aṭang chuan an lo hre vek a. Thil a chhiat teuh zia leh a fel hnua a lawmawm zia chu Tluangi chuan a hre chiang hle a ni. A zak rum rum a, a lung te chu a chhe lek lek a, mahse lawm vanga ni tawh a. A pa han ṭawng lahin, “Ruata chu kan fapa angin ka lo en a. Chutia a farnu a unau nu nen ngeia thil an lo tiam fel daih mai chu, thil thar tak a chang a, a ṭawngkam pawh hriat a va chakawm ve, Ruata lehkha chu hmuha a chanchin pawh hriat ka chak ta riau mai Mami nu, lehkha chu i lo en ve mai mai teh ang, a pawi lem dawn em ni, nula leh tlangval lehkha pawh kan chhiar khat hi” a han ti a.

                Tluangi chu a khumah chuan a lo bawkhup a, Zuali chu a bulah chuan alo ṭhu a, a nu lo lut chuan, “Mami, min ngaidam ang che, hetiang a nih chu hria ila, kan tir hauh dawn lo che a, engmah i sawi duh si lova, chuvang chuan Dawla kha nei la ṭha berin kan lo hria a. Mahse tunah chuan rilru thlamuang takin awm tawh rawh,” a han tih chuan Tluangi chuan a nu chu a rawn kuah a, lungchhe em em chuan a han ṭah khum a. Mahse a hnua a han ngaihtuah leh chuan Tluangi chuan eng ber kha nge ka ṭah chhan?! tiin a chhut let a ni. https://ekhai.com

               A nu chuan, “I pa in Ruata lehkha chu hmuh ve a duh deuh tlat a, a rem chang em?” a han ti a. An ṭawng zawng zawng kha a lo hre sa vek tawh a, nu leh pa meuhvin bialpa te lehkha han chhiar chu tiin a zak hle a, mahse an tana ṭha zawk tur a nih dawn avangin, a nu chu a pe a. https://ekhai.com

                A nu leh  pa chu mu turin an kal a, mi dang zawng te pawh chu an mu tawh bawk a. Mut hmunah chuan Ruata lehkha ziak chu an nupa chuan an sawi dun sap sap a, mak an tiin, ropui pawh an ti a, thil an lo tihsual teuh zia pawh an inhmu chiang hle a ni. Pasal atana Ruata an fanuin a lo thlang chu an lawm hle a ni. PAGE 10 

Comments